"Yaşayan Tarih” siyasal bildiriler, anababalara ve halka yönelik bilgilendirme malzemesi, okullara, üniversitelere ve araştırma kurumlarına yönelik yatırımları kapsamaktadır. Yazı ilk elde YETİŞKİN KİŞİLERİN okuması için yazılmıştır. Çocukların, eserin içindeki bazı resimleri görmesi, yazıları okuması SAKINCALI olabilir.

S T É P H A N E   B R U C H F E LT    V E    P A U L    A .    L E V I N E
"... bunu anlatmalısınız..."
1933-1945 yıllarında Avrupa’da yapılan Soykırımı’yla ilgili bir kitap

        Bu kitap “Yaşayan Tarih” projesinin bir parçası olarak Hükümet tarafından ısmarlandı. Soykırımı gibi zor ve geniş bir konuda ve düşünülebilecek en kısa sürede bir kitap hazırlamak kolay değil. İkimiz de Soykırımı’nın ciddi bir şekilde anlatılmasının çok önemli olduğunu düşündüğümüzden, her şeye karşın bu görevi kabul ettik. Soykırımı’yla ilgili bilgi pazarlama yöntemleri veya ahlâkıyla ele alınmasına izin verilebilecek veya ele alınabilecek bir konu değildir. Başarılı olup olmadığımıza karar vermek, do-
ğal olarak bize düşmez. Kitapta somut bilgileri özel kişilerin sesleriyle örerek verdik. Yol boyunca çok güç kararlar almak zorunda kaldık. Büyük ve ağır bir malzemenin içinden hangi seslerin ve yüzlerin kitapta yer alacağına karar vermek bizim için çok zor oldu.
         Soykırımı konusunda çok şey biliniyor. Bu eylem, uzun bir zamandır her yönüyle tanınıyor. Auschwitz’e giden yol nefretin propagandasıyla başlamış, insanların hedef gösterilmesi, ayrımcılığa maruz bırakılması ve toplumun dışına itilmesiyle devam etmişti. Bunun ardından toplama, sürgün ve nihayet özel olarak inşa edilmiş tesislerde fiziksel yoketme geldi. Tam olarak kaç kişinin Nazi’lerin “Yabancı ırklardan arındırılmış” Büyük Almanya hayallerinin kurbanı olduğunu hiç bir zaman saptayamasak da katliamın boyutları belli. Sistemli katliamın kurbanı olan Yahudilerin sayısı beş ile altı milyon arasında. Katledilen Çingenelerin sayısı ise yarım milyonun üzerinde. Nazizm’in diğer kurbanları arasında yüz bini aşkın sakat, zekâ özürlü ve “asosyal”, binlerce eşcinsel, yine binlerce Yehova fiahidi, birkaç milyon Polonyalı sivil ve Sovyet savaş esiri yer alıyor. Bütün bu sayılar ne anlama geliyor? Sayıların çok büyük boyutlu olması bunların soyutlaşmasına yol açmakta ve insanın sayıların içerdiği gerçeğe sırt çevirmesini kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle her sayının arkasında bir ismin, bir yüzün, sevilen bir insanın, yitirilmiş bir geleceğin, çocukların, anababaların, akrabaların bulunduğunu kavramaya çalışmamız gerekir. Bu yüzden kitabımıza bir sonraki sayfada Bullenhuser Damm’daki çocukları anlatarak başladık. Çocukların öyküsü sonu acıklı biten bir öykü. Ne yazık ki Soykırımı’nın karakter özelliği böyle. Naziler savaşta bir buçuk milyon Yahudi çocuğunu öldürdü. Başka bir deyişle Avrupa’da yaşayan on Yahudi çocuktan dokuzu yaşamını yitirdi. Böyle bir şey nasıl oldu, nasıl gerçekleşti?
        Umudumuz bu kitabın İsveç’te Soykırımı’yla ilgili bilgilere ve eğitime katkı sağlaması ve anababalarla çocuklar arasında sadece bugün değil ilerideki yıllarda da ahlâk, demokrasi, etik ve insani değerler konusunda sohbet ve tartışmalarda çıkış noktası olmasıdır. Ancak bu kitap konuyla ilgilenen bir kişi için başlangıçtan başka bir şey olamaz. Kitapta yer alan bilgiler İkinci Dünya Savaşı sırasındaki korkunç yıllarla ilgili bilgi denizinin sadece birkaç damlasını oluşturmaktadır. Bu nedenle bu kitabı okuyan herkesi kendi başına araştırma yapmaya devam edip bu denizin derinliklerine inmeye çağırıyoruz. Son olarak, fırsattan yararlanıp, bize yardımcı olan ve kitabın bu kadar kısa bir zamanda yazılmasını sağlayan herkese teşekkür etmek isteriz. Onların yardımı olmadan bunu gerçekleştirmek mümkün değildi. Projenin gerçekleştirilmesi için onlardan isteyebileceğimiz katkıların çok üzerinde destek ve özveride bulundular:
        Lena Albihn (Natur och Kultur Yayınevi), Anna-Karin Johansson (Information Rosenbad ve proje sorumlusu), Sanna Johansson (Resim yönetmeni), Jakob Wegelius (harita ve çizgi resimler), Elsa Wohlfahrt (mizanpaj), Marita Zonabend ve Eva Åkerberg (çeviriler). Son olarak yazı kurulu asistanları Anita Korp ve Mia Löwengart’a teşekkür etmek isteriz. Anita Korp ve Mia Löwengart’ın kitapla ilgili tüm çalışmalarda payı var. Onların katkıları olmasaydı bu kitap hazırlanamazdı.

        1945 yılı nisan ayında müttefik ülkelerin orduları Nazi Almanyası’na girip ilerlemeye başladılar. Ancak Almanya’nın teslim olması 8 mayıs’a kadar sürdü. Suç işlediklerinin bilincinde olan kişiler halen kanıtları yok etmeye çalışıyor ve “ne kadar kanıtı yok edersem o kadar iyi”, diye düşünüyordu.
Hamburg yakınlarındaki Neuengamme toplama kampında bulunan İskandinav esirler, Adolf Hitler’in son doğum gününü kutladığı 20 nisan günü, saat sekizde, beyaz otobüs adı verilen otobüslerle kamptan alındılar ve kurtarıldılar. Kampta, aralarında iki çift kardeşin de bulunduğu ve yaşları beş ile on iki arasında olan onu kız onu erkek yirmi Yahudi çocuk da vardı. Kurtarma eylemi bu çocukları kapsamıyordu. Çocuklar Neuengamme’da SS doktoru Kurt Heissmeyer’in aylar önce başlattığı tıbbi “deney”lerinde deney aracı olarak kullanılmaktaydılar. Heissmeyer çocukların lenf bezlerini ameliyatla almış ve ciltlerine iğneyle canlı tüberküloz mikrobu aşılamıştı. Bakteriler birkaç çocuğun sonda yoluyla doğrudan doğruya akciğerlerine verilmişti. Heissmeyer 1964 yılında yapılan bir sorgulamada kendisinin “Yahudilerle deney hayvanları arasında prensip olarak herhangi bir fark görmediğini” söyledi. Son ‹skandinav esirin kamptan uzaklaştırılmasından birkaç saat sonra çocuklar, kendilerine bakıcılık yapan dört yetişkin esirle birlikte Hamburg’da okul olarak kullanılan büyük bir binaya getirildiler. Henüz geceyarısı olmamıştı. Yetişkin esirler Gabriel şorence ve René Quenouille adlı iki Fransız doktor ile Dirk Deutekom ve Anton Hölzel adlı iki Hollandalı’ydı. Okulun adı Bullenhuser Damm’dı ve okul birkaç aydır esir kampına ait ek bir bina olarak kullanılıyordu. Serbest bırakılacak olan İskandinav esirler bu okulda toplanıyordu.Çocuklardan ve dört yetişkinden oluşan grup bodruma indirildi. Önce yetişkinler kazan dairesinin tavanındaki borulardan birine asılarak öldürüldü. Sonra sıra çocuklara geldi. O sırada orada bulunan SS doktoru Alfred Trzebinski’nin daha sonra yaptığı açıklamaya göre çocuklardan bazılarına,örneğin durumu çok kötü olan Georges André Kohn’a iğne yapılarak morfin verilmişti.Önce baygın yatan Georges-André asıldı. Yalnız Georges-André tavandaki boruya değil de duvarda bulunan bir çengele asıldı. İpin iyice sıkışması için SS onbaşısı Johan Frahm ipi, vücudunun tüm ağırlığından yararlanarak çekmek zorunda kaldı. Frahm daha sonra çocukları, her çengele bir çocuk olmak üzere ikişer ikişer astı. Frahm 1946’da yapılan bir sorgulamada,çocukları “tablo gibi” astığını anlattı. Çocukların hiç birinin ağlamadığını ileri sürdü. Çocukların hepsi öldükten sonra orada bulunan SS üyelerine içki ve sigara dağıtıldı. Ardından, sıra, asılmayı bekleyen, yirmi Sovyet esirinin oluşturduğu ikinci gruba gelmişti. Sovyet esirlerinin adlarını bilmiyoruz. Ama çocukların adlarını biliyoruz: 5 yaşındaki Mania Altmann, 12 yaşındaki Lelka Birnbaum, 11 yaşındaki Surcis Goldinger, 7 yaşındaki Riwka Herszberg, 8 yaşındaki Alexander Hornemann, 12 yaşın- daki Eduard Hornemann, 6 yaşındaki Marek James, 12 yaşındaki W. Junglieb, 8 yaşındaki Lea Klygermann, 12 yaşındaki Georges-André Kohn, 11 yaşındaki Blumel Mekler, 12 yaşındaki Jacqueline Morgenstern, 10 yaşındaki Eduard Reichenbaum, 7 yaşındaki Sergio de Simone, 10 yaşındaki Marek Steinbaum, 8 yaşındaki H. Wassermann, 5 yaşındaki Eleonora Witónska, 7 yaşındaki Roman Witónski, 12 yaşındaki Roman Zeller, 9 yaşındaki Ruchla Zylberberg. Cesetler ertesi gün yeniden Neuengamme’a götürüldü ve orada yakıldı. Bu okulun adı, bugün, Janusz-Korczak Schule. Okul alanında çocukların anısına küçük bir gül bahçesi oluşturuldu.

        “Hiç bir şey Irk’a sahip olma bilinci kadar inandırıcı değildir. Açıkça tanımı yapılmış, temiz ırka bağlı bir insan bu duyguyu hiç bir zaman yitirmez… Irk bir insanı kendisinden daha yukarılara çıkarır: ona olağandışı - neredeyse doğaüstü diyebilirim - bir güç verir ve bu güç onu dünyanın binbir köşesinden gelip bir araya toplanmış olan insan kargaşasından tamamen farklı kılar.”
                                                                             H. S. CHAMBERLAIN, AVRUPALI IRK İDEOLOĞU

Oyunun adı “Juden raus!” (Yahudiler dışarı!). Bu oyun Alman üretici tarafından hem çocukların hem yetişkinlerin oynayabilecekleri “çok eğlenceli bir oyun”olarak takdim edilip 30’larda piyasaya sürülmüştü. Oyunda kullanılan taşların her birinin Yahudilerin Ortaçağ’da taşımak zorunda oldukları şapkaya benzer bir şapkası var. şapkalara Yahudi düşmanlığı içeren karikatürler çizilmiş. Oyun tablasında şunlar yazıyor: “6 Yahudiyi kovalamayı başarırsan kesin bir zafer kazanmış sayılırsın!”.

“Bu gençlik Alman gibi düşünmekten ve Alman gibi davranmaktan başka hiç bir şey öğrenmiyor. Ve bu oğlan veya kız çocuğu on yaşında örgütlerimize katılıp çoğunlukla ilk defa temiz havayı soluyacak, dört yıl sonra öncülerden Hitler gençliği’ne katılacak ve onları bir dört yıl daha orada tutacağız (…) ve bir daha hiç bir zaman, yaşadıkları sürece asla özgür olmayacaklar.”                                                  ADOLF HİTLER’İN 2 ARALIK 1938’DE YAPTIĞI KONUŞMASINDAN

Anny Horowitz’in kimliği tesbit ediliyor Fransa’nın 1940 yılında Almanlar tarafından işgalinden sonra tüm Yahudiler kayıtlara geçiriliyor. Bu işlem imhaya giden yolun ilk adımını oluşturuyor. Anny Horowitz, 1933 Strasbourg doğumlu, Yahudi ve “göz hapsinde bulunan yabancı”. Kimlik belgesinde yer alan bilgiler bunlar. Anny Horowitz önce, Tours yakınlarında bir kampa kapatıldı. Daha sonra Paris’in banliyölerinden birinde bulunan Drancy kampına götürüldü. Oradan da 11 eylül 1942’de Fransa’dan yapılan 31. nakliyatla Auschwitz’e gönderildi. Annesi Frieda ve 7 yaşındaki kız kardeşi Paulette de yanındaydı. Trende 1000 erkek, kadın ve çocuk vardı. Auschwitz’e vardıklarında aralarında çocukların tamamı olmak üzere 600’ü aşkın kişi doğrudan gaz odalarına götürüldü. Anny ve Paulette Soykırımı’nda öldürülen bir buçuk milyon Yahudi çocuktan ikisiydi. Ortalama on çocuktan biri savaştan canlı olarak kurtulabildi. Kimi bölgelerde, örneğin Polonya ve Baltık ülkelerinde Yahudi çocukların yaşama şansı çok daha azdı.

1938 yılında yayımlanan “Der Giftpilz” (Zehirli mantar) adlı Alman çocuk kitabından. Resimde Yahudi öğretmen ve çocukların “tamamen ari” hale getirilen okuldan nasıl uzaklaştırıldıkları görülüyor. Kitapta yer alan açıklamalardan biri şöyle: “Zehirli mantarlarla yenebilen mantarları birbirinden ayırmak ne kadar zorsa Yahudilerin haydut ve mücrim olduklarını anlamak daha da zordur.”         “Tüm Alman gençliği halka ve halk birliğine hizmet etmek üzere babaevi ve okul dışında Hitler gençliği içerisinde bedensel, ruhsal ve ahlaki olarak Nasyonal Sosyalizm’in ruhuna uygun bir şekilde eğitilecektir.”                                                                             HİTLER GENÇLİĞİ’YLE İLGİLİ YASADAN, 1935

özgürlük sonucu Yahudiler kısa bir süre içinde Avrupa toplumunun çağdaşlaşmasına
katkıda bulunmaya başladılar. Tüm başarılara karşın, veya belki de bu başarılar yüzünden, özellikle toplumsal değişikliklere karşı olan gruplar siyasal saldırılarında Yahudileri kendilerine hedef seçtiler.
         Batı ve Orta Avrupa’daki Yahudilerin çoğunluğu günlük toplum yaşamının doğal bir parçası haline gelmişti. Yahudilere karşı hala kin besleniyor ve düşmanlık duyguları dile getiriliyordu, ancak Yahudi ailelerin çoğu kendini güven içinde hissediyor ve geleceğe umutla bakıyordu.
         Yahudi erkekler I. Dünya Savaşı’na katılmış ve anayurtları için gururla savaşmışlardı. Sonra da bulundukları ülkelerin onarım çalışmalarına katılmışlardı. Bu nedenle Nazizm’in ani çıkışının Yahudi topluluklarının sonu olacağını çok azı tahmin edebilmişti.

“Dünya, yaşamak için tehlikeli bir yer - kötülük yapan insanlar olduğu için değil, yanlarında durup onların kötülük yapmalarına izin verenler olduğu için.” ALBERT EINSTEIN, FİZİKÇİ VE İNSANLIK MÜCAHİDİ

I. BÖLÜMÜN SONU

II. Bölüme Girmek İçin Tıklayınız