Arama
Ana Menü
| anasayfa |
| tüm içerik |
| iletişim |
| tarih |
| spor |
| şarkı sözleri |
| genel |
Sağlık
| baş ağrıları |
Medya
| resimler |
| şarkı sözleri |
Seçme Galeriler
Bebek Resimleri
Anime AvatarlarGiriş Formu
saat
| Son Sığınak : Führerbunker |
|
|
|
| Yazar Yunus Emre Sezgin | ||||||||
| 10 09 2007 | ||||||||
|
Führerbunker, Almanca'da "liderin sığınağı" anlamına gelir. Diktatör Adolf Hitler'in İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna doğru, Almanya'nın Berlin şehrinde kendi, yakın çevresi ve generalleri için yeraltı odalarından oluşan özel bir kompleks inşa ettirdi ve buraya Führerbunker adı verildi. Bu sığınak, savaş süresince Hitler'in 13. ve sonuncu "Führerhauptquartiere" (Führer'in merkez karargahı) olarak tarihe geçti.
Bütün komplex 4metre kalınlığında duvarlarla korunuyordu. 30 odası bulunan sığınağın 2 yüzeyi vardı ve 2 yüzeyin de ana binalara ve bahçeye doğru çıkan acil durum kapılarına çıkışı vardı. Sığınak 1936 ve 1943 olmak üzere iki kere yapım aşamasına girdi. 1943'te Alman inşaat şirketi Hochtief tarafından tamamen bitirilen sığınak, 1940 yılında çok büyük bir ilgi ve itinayla yapılmaya başlandı. Hitler'in odaları yeni inşa edlen sığınaktaydı ve diğer bölümlerden daha aşağıdaydı. 1945 Şubat ayında krallık binasında bulunan pahalı eşyalar ve tablolar'da buraya indirildi. 16 Ocak 1945'te Hitler, Führerbunker'a yerleşti. Martin Bormann'ı da yanına alan Hitler daha sonra Eva Braun, altı çocuğu ile beraber Joseph Goebbels ve karısı Magda Goebbels de Vorbunker'a yerleşti. Ayrıca sığınakta tahminen 15-30 civarında insan destek, doktor, mutfak çalışanı ve diğer görevlilerden oluşan kadro ile birlikte yaşıyordu. Bunların arasında Hitler'in sekreterleri, Erna Flegel isimli bir hemşire ve telefon uzmanı Rochus Misch de bulunuyordu. Hitler'in köpeği Blondi de sığınağın alt taraflarında yaşayanlar arasındaydı. Önceden Hitler köpeği Blondi ile birlikte krallık binasının bahçesine sıkça çıkıp dolaşırdı fakat Mart 1945'te bu gezinti yoğun top mermileri yiyen çevrede imkansız oldu. Sığınağın depolarında çok miktarda yiyecek ve diğer gerekli maddeler tutuluyordu. Savaşın sonunda Sovyet Birlikleri, Führerbunker'ı işgal etmelerine saatler kala bile Naziler sığınağa erzak sokabildi. Savaşın son günlerinde bile Hitler'in sığınağında günde 10-16 bardak çay keyfi yapabildiği bile söylendi. Buna rağmen stok ucu ucuna yetiyordu. Birçok tanık havalandırma sisteminden gelen gürültülerden daha sonra bahsetti. 16 Nisan 1945'te Kızıl Ordu (Sovyetler Birliği Ordusu) Berlin Savaşı'nı Almanya'nın öncephelerinin bulunduğu Oder ve Neisse nehirleri civarına saldırarak başlattı. 19 Nisan'da Sovyetler, Alman hatlarını yararak Berlin'i kuşatmaya başladı. 20 Nisan'da, Hitler'in doğum gününde, Hitler Gençliği'nden birkaç çocuk askere Demir Haç takmak için yeryüzüne çıktı. 21 Nisan'da Hitler, askere olan inancının tamamen kaybolduğunu gösteren emirler vermeye başladı. Alman ordusuna, Sovyetler'in Berlin'i kuşatan iki ana birliğine karşı taarruza geçmesi için emir verdi. Bu kuzey bölgesi taarruzu SS-Generali Felix Steiner'ın komutasındaki ordu ile yapılacaktı. Fakat Steiner elinde kalan taarruz güçlerinin sadece iki tane 4. SS Polis Tümeni olduğunu üstündeki generallere bildirdi ve savaşacak silahlarının da bulunmadığını ekledi. Fakat bu bilgiyi hiç kimse Hitler'e iletmedi. Güneydeki karşı taarruz'da aynı kuzeydeki gibi gerçekçi olamadı çünkü saldırıdan çok uzak bir şekilde 9. Alman Ordusu da Halbe savaşında Halbe'ye sıkıştırılmıştı. 22 Nisan'da, öğlen yapılan durum toplantısında Hitler emirlerinin yerine getirilemediğini duyunca çok büyük bir sinirle etrafına bağırmaya başladı. Savaşın kaybedildiğini ilan etti ve generallerini suçladı ve son gelene kadar Berlin'de kalacağını ve daha sonra kendini öldüreceğini söyledi. Hitler'in bu çıkışına General Alfred Jodl tatlı dille Amerikalılar'la savaşan General Walther Wenck'in komutasındaki 12. Alman Ordusu'nun, Amerikalılar yüzünden Berlin'e yönlendirilebileceğini söyledi. Zaten Berlin'e çok yakın olan Elbe nehrindeydiler ve istenilenin tam zıttı istikamete, doğuya doğru gidiyorlardı. Hitler bu fikri çok beğendi ve derhan Wenck'e ve Amerikalılar'dan uzaklaşıp 12. Ordu'yu Berlin'e destek için kuzey-doğuya yönlendirmesini emretti. Varsayıma göre 9. Ordu batıya giderse, 12. Ordu ile birleşebilir ve o akşam Heinrici'ye birleşme emri verilebilirdi. 25 Nisan'da Führerbunker'dan çıkan emirlere karşı Sovyetler Berlin işgalini sürdürdü ve birliklerini S-Bahn savunma cephesinin ardına geçirmeyi başardı. 25 Nisan'ın son saatlerine doğru Alman savunmasından eser kalmadı ve Sovyetler Birliği şehri tamamen işgal etmek için ilerlemeye devam etti. Hitler, Mareşal Robert Ritter von Greim'ı Munih'ten sığınağa çağırdı. Greim'a, Luftwaffe'nin (Alman hava kuvvetleri) komutasını Göring'den almasını emretti. 25 Nisan'da Fieseler Storch marka bir uçakla Berlin üzerinde uçarken Sovyetler'in uçaksavar mermileri von Greim'ın uçağına ağır hasar verdi. Metresi Hanna Reitsch ve bir test pilotuyla birlikte Tiergarten yakınlarındaki Brandenburg Köprüsü'ne zorunlu iniş yaptılar. Aynı gün Hanna Reitsch ve Von Greim Berlin'e geldi. 26 Nisan'da, Alman topçu birliği generali Helmuth Weidling, Almanya Savunma Bölgesi'nin komutanlığına getirildi.Fakat bundan 4 gün önce Hitler bir yanlış anlama sonucu bundan 22 Nisan'da Weidling'e idam kararı çıkartmıştı çünkü iddiaya göre Weidling'in komutanlığını yaptığı LVI Panzer Corps (Panzer Kolordusu) emir verilen savunma pozisyonundan çekilmişti. Daha sonra Weidling verdiği raporla durumu açıkladı ve Hitler bu rapordan sonra Weidling'i idam edilmeden 2. gün önce 20 Nisan'da tekrar LVI Panzer Corps komutanlığına getirdi. 28 Nisan'da Hitler, Heinrich Himmler'in, Lueback'te Kont Folge Bernadotte ile barış görüşmeleri yaptığını sığınağında öğrendi. Himmler, Bernadotte'den Birleşik Devletler Generali Dwight D. Eisenhower'a bir barış teklifi götürmesini istedi. Hitler bu durumu öğrenince Von Greim'a ve Reitsch'e, General Dönitz'in Ploen'deki merkez karargahına uçmalarını emretti. Mareşal von Greim "hain" ilan edilen Himmler'i tutuklamaya gönderilmişti. General Hans Krebs son telefon görüşmesini Führerbunker'dan yaptı. Fuerstenberg'de bulunan Mareşal Wilhelm Keitel'i (Almanya silahlı kuvvetleri komutanı) aradı. Krebs, Keitel'a eğer 48 saat içinde herhangi bir kurtuluş yolu görünmezse herşeyin kaybedileceğini söyledi. Keitel, General Wenck'in 12. Ordusu'na ve Theodor Busse'nin 9. Ordusu'na büyük baskı uygulayarak ellerinden gelen herşeyi yapmalarını sağlayacağı sözünü verdi. Bu sıralarda Martin Bormann, Amiral Karl Dönitz'i aradı ve krallık binasının bir harabeye dönüştüğünü anlattı. Bormann'a göre, istinasız, Schörner, Wenck ve diğerleri sadakatlarını Hitler'e yardım ederek göstermeleri gerektiğini söyledi. Bormann zamanın Nazi Partisi Başkanı ve Hitler'in özel sekreteriydi. 28 Nisan akşamı von Greim ve Reitsch, Berlin'den Arado Ar 96 marka bir uçakla havalandılar. Mareşal von Greim'ye, Luftwaffe ile, Führerbunker'a kadar kalan tek yerleşim yeri olan Potsdamerplatz'a kadar giren Sovyet birliklerine karşı saldırması emredildi. Bunun yanında Himmler'e de gereken cezayı vermesi hatırlatıldı. Hitler'in uçakla kaçması olasılığı yüzünden Sovyetler'in Tiergarten'in kuzeyinden gelen 3. Shock Ordusu, Von Greim'ın bulunduğu Arado marka uçağı düşürmeye çalıştı. Sovyetler bu isteklerini başaramadı ve uçak hasarsız bir şekilde uzaklaştı. 29 Nisan'da General Wilhelm Burgdorf, Goebbels, Krebs ve Bormann, Adolf Hitler'in vasiyetini ve son isteklerini yazdığına şahit oldular. Hitler bu dökümanları sekreteri Traudl Junge'ye yazdırdı ve hemen ardından Eva Braun ile evlendi. 29 Nisan'ın akşam saatlerinde Krebs, General Alfred Jodl ile radyo yoluyla bağlantı kurdu ve acil rapor istedi. Wenck'in ve ordusunun nerede olduğunu, en erken ne zaman saldırabileceğini, 9. Ordu'nun yerini, 9. Ordu'nun tam olarak saldırabileceği yeri, General Rudolf Hoste'nin kuvvetlerinin yerini sordu. 30 Nisan sabahının erken saatlerinde Jodl, Krebs'e cevap yolladı. "Wenck'in kuvvetleri Schwielow Gölü'nün güneyine sıkıştırıldı. 12. Ordu Berlin'e yaptığı karşı taaruzu durdurmak zorunda kaldı. 9. Ordu'nun etrafı sarıldı. Holste'nin kolordusu da tamamen savunmada sıkıştı." 30 Nisan sabahının ilerleyen saatlerinde Berlin'in merkez bölgesi komutanı SS Brigadeführer Wilhelm Mohnke, Hitler'e merkezi en fazla 2 gün daha tutabileceklerini rapor etti. Öğlene doğru Weidling bizzat Hitler'e savunma askerlerinin büyük ihtimalle mermilerinin ve diğer cephanelerinin tükeneceğini bildirdi ve sığınaktan kaçmak için izin istedi. Öğlen saatlerinde Hitler kendini kafasına sıktığı tek mermi ile öldürdü ve Eva Braun'da aldığı siyanür kapsülüyle intihar etti. Hitler'in ölmeden önceki isteklerinden biri de cesedinin hemen yakılmasıydı. İntiharlarından sonra Hitler ve Braun'un cesetleri krallık binasının bahçesinde yakıldı. Hitler'in son emirlerine göre Propaganda Bakanı "Joseph Goebbels" hükümetin başkanı oldu ve Almanya'nın başına geçti. Sabaha karşı 3.15'te de Reichskanzler Goebbels ve Bormann bir radyo mesajıyla Amiral Karl Dönitz'e Hitler'in ölümünü bildirdiler. Hitler'in son arzularına göre, Dönizt, Almanya Cumhurbaşkanı olmuştu. Günün bitimine doğru Almanya'nın büyük sembollerinden biri olan Reichstag'ı Sovyetler ele geçirdi. Böylece krallık binası ve altındaki Führerbunker'ın yakınlarındaki son savunma hattı da yarılmış oldu. 1 Mayıs'ın ilk saatlerinde, sabah 04:00'da, Krebs, Sovyetler'in 8. Güvenlik Ordusu komutanı General Chuikov ile görüşmeye başladı. Krebs yaptığı görüşmeden eli boş döndü çünkü Sovyetler koşulsuz teslim olmalarını istiyorlardı. O anda bu isteği sadece Reichskanzler Goebbels onaylayabilirdi çünkü yetkileri dahilindeydi. İlerleyen öğlen saatlerinde Goebbels altı çocuğunu da zehirledi. Saat akşam 8 sularında Goebbels ve karısı Magda sığınağı terk ettiler ve siyanür kapsülü yuttuktan sonra ya aynı anda birbirlerini vurdular ya da bir Nazi görevlisi tarafından kapsülleri aldıktan sonra Goebbels'ler can çekişirken vuruldular. Weidling saat akşam 9 sularında sağ kalanlara kuzey-batıya kaçmalarını emretti. Kaçış biraz geç de olsa saat gece 11 civarı başladı. İlk grup krallık binasından General Mohnke ile Weidendammer köprüsünü geçerek yoluna devam etti. En büyük kaçış buradan gerçekleştiği için Mohnke'nin grubu 3 bölüme ayrıldı. Mohnke 1 gün sonra yakalanıp Führerbunker'da yakalananların yanına götürüldü ve 2. Dünya Savaşı'nda Sovyetler'in istihbarat ajansı SMERSH tarafından sorguya çekildi. Tiger marka tanklarla Weidendammer köprüsü yıkılmaya başlandı. Bu sıralarda Martin Bormann'ın liderliğindeki ikinci grup krallık binasundan çıkarak Spree'ye doğru yönelmeyi başardı. Fakat daha sonra köprüyü biraz geçince Martin Bormann'ın öldüğü söylendi ve arkadan gelen grupta bulunan Arthur Axmann tarafından teyit edildi. Saatler gece 01:00'ı gösterdiği sırada Sovyetler, LVI Corps'un ateşkes istediğini belirten radyo mesajını aldılar ve elçiler Potsdamer köprüsünün altına beyaz bayraklarla indi. 2 Mayıs sabahının erken saatlerinde General Weidling, Führerbunker kadrosuyla birlikte saat 06:00 sularında teslim oldu. Erwin Rommel'in ölümünde çok önemli rol sahibi olan General Burgdorf, General Krebs'le beraber kaçmaya teşebbüs yerine intihar etmeyi tercih ettiler. Sığınakta çok az insan kaldı ve son kalanlar da 2 Mayıs'ta Sovyetler tarafından yakalandı. Sovyet istihbaratının ifadesine göre sığınağın içinde 10'dan fazla intihar etmiş kişilerin cesedi bulundu. Ayrıca Naziler'in kimsenin eline geçmemesini istediği birçok kağıt ve döküman Sovyetler sığınağa girdiğinde yakılmıştı.
Eski krallık binası Wilhelmstraße ve Voßstraße sokaklarının köşesindeydi. Krallık binasının diğer yeraltı bölümleri 1990'lı yıllardaki yapılanma çalışmaları sırasında açık değildi. Fakat bu yıllarda sığınak tekrar açıldı ve fotoğrafları çekildi. 1945'ten beri hükümet görevlileri bu sığınağın Neo-Naziler'in türbesi haline geleceğinden korktu. Buna karşı yapılan stratejiden ve sığınağın yıkılma çabalarından herkesin haberi vardı. Çoğu insan tarihin en önemli ve meşhur sığınağının yıkılıp tarihten silinmesini istemiyordu. 2005 yılında sığınağın yeri tamamen kayboldu. Sığınağın bulunduğu yerin hemen üstüne bir Çin restoranı, alışveriş merkezi ve acil çıkış kapısının bulunduğu yere de bir otopark yapıldı. 8 Haziran 2006'da eskiden sığınağın olduğu yerin üstüne planını gösteren bir tabela konuldu. Bu tabela Potsdamer Platz'dan 3 dakikalık bir yürüyüşün ardından In den Ministergarten ve Gertrud-Kolmar-Straße sokaklarının birleştiği köşede görülebilir. Sığınakta son dakikalara kadar yaşadığı apaçık ortada olan telefon uzmanı Rochus Misch, bu tabelanın konulduğu seramonide bulunuyordu. Sığınaktan sağ çıkıp hala hayatta olan ikinci kişi ise Armin Lehmann, hala tarihi gerçekleri araştırıyor. Lehmann Hitler Gençliği'nin 16 yaşındaki bir üyesiyken Artur Axmann'ın kadrosuna Hitler'in habercisi olarak tayin edilmişti. Tarih sırasına göre Führerbunker'ı terk edenler: * 22 Nisan
* 23 Nisan
* 30 Nisan
|
||||||||
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
